Trong bối cảnh nền kinh tế đang hồi phục và phát triển mạnh mẽ sau đại dịch, nhu cầu về lao động phổ thông tại Việt Nam ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy nguồn nhân lực phổ thông đang trở nên ngày một khan hiếm, đặc biệt là tại các khu công nghiệp, công trình xây dựng, nhà máy sản xuất, và các lĩnh vực dịch vụ như an ninh – bảo vệ. Vậy đâu là nguyên nhân khiến thị trường lao động phổ thông năm 2025 rơi vào tình trạng “khát người”? Hãy cùng phân tích 5 nguyên nhân khiến lao động phổ thông ngày càng khan hiếm dưới đây.
Mục Lục
1. Biến động dân số và quá trình già hóa lực lượng lao động
Việt Nam đang dần bước vào giai đoạn già hóa dân số. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động (15 – 60 tuổi) đang có xu hướng giảm dần từ sau năm 2020. Lực lượng lao động phổ thông – vốn phần lớn đến từ các nhóm tuổi trung bình và thấp – đang bị thu hẹp, khiến các ngành nghề vốn phụ thuộc nhiều vào sức lao động chân tay rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng.
Đặc biệt tại các tỉnh miền Trung như Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, nhiều thanh niên trẻ lựa chọn rời quê đi học, đi xuất khẩu lao động hoặc chuyển sang các ngành nghề khác có tính chất nhẹ nhàng, ổn định hơn, dẫn đến sự hụt hẫng nhân lực tại chỗ.
2. Di cư lao động mạnh mẽ
Xu hướng di cư lao động vẫn tiếp tục gia tăng, khiến nguồn cung nhân lực tại chỗ không ổn định. Trong khi các khu đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương… thu hút người lao động phổ thông từ khắp nơi, thì những tỉnh đang phát triển công nghiệp như Nghệ An – Hà Tĩnh lại thiếu hụt nguồn nhân lực nghiêm trọng ngay trên chính địa bàn.
Ngoài ra, nhiều người trẻ lựa chọn đi xuất khẩu lao động sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… vì mức thu nhập cao, môi trường làm việc chuyên nghiệp. Điều này khiến lượng lớn lao động phổ thông không còn ở lại làm việc trong nước, đặc biệt là ở các ngành nghề có thu nhập trung bình như bảo vệ, vệ sinh, công nhân thời vụ…
3. Xu hướng chuyển dịch nghề nghiệp của giới trẻ
Ngày nay, nhiều người trẻ không còn mặn mà với các công việc phổ thông, nặng nhọc, áp lực cao. Thay vào đó, họ có xu hướng chọn học nghề, học cao, chuyển hướng sang làm việc văn phòng, công nghệ, kinh doanh online hoặc các công việc “nhẹ nhàng” khác.
Tâm lý muốn có việc nhàn – lương cao – ổn định – có điều hòa, khiến các ngành nghề truyền thống như bảo vệ, lao động thủ công, vận hành kho xưởng… ngày càng khó tuyển người, dù đã có những cải thiện rõ rệt về chế độ và điều kiện làm việc.
4. Kinh tế tăng trưởng – nhu cầu lao động tăng nhanh
Năm 2025, nền kinh tế Việt Nam phục hồi mạnh, kéo theo sự mở rộng sản xuất, xây dựng và dịch vụ. Hàng loạt công trình, nhà máy, khu công nghiệp mọc lên, trong khi nguồn cung lao động phổ thông lại tăng trưởng chậm, tạo ra sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu.
Nhiều doanh nghiệp phải cạnh tranh gay gắt để tuyển đủ nhân lực, thậm chí sẵn sàng chi trả mức lương cao hơn, hỗ trợ nhà ở, ăn ca, thưởng chuyên cần… nhưng vẫn không đủ người. Đây là xu thế không chỉ diễn ra ở thành phố lớn mà ngay cả ở các tỉnh đang công nghiệp hóa nhanh như Nghệ An cũng gặp phải.
5. Điều kiện làm việc và mức lương chưa thực sự hấp dẫn
Mặc dù đã có nhiều cải thiện trong những năm gần đây, song nhiều vị trí lao động phổ thông vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của người lao động về thu nhập, môi trường làm việc và chế độ đãi ngộ.
Nhiều công việc phổ thông vẫn yêu cầu làm việc theo ca, thời tiết khắc nghiệt, môi trường căng thẳng (như bảo vệ công trình, bảo vệ nhà máy đêm), nhưng mức lương vẫn còn tương đối thấp nếu so với kỳ vọng của lao động trẻ.
Điều này dẫn đến tình trạng “người có nhu cầu thì không muốn làm, người cần việc thì đòi hỏi cao”, tạo ra một khoảng cách lớn giữa nhà tuyển dụng và ứng viên.
Kết luận
Nguồn lao động phổ thông đang trở nên khan hiếm hơn bao giờ hết. Sự thiếu hụt này không chỉ là vấn đề trước mắt, mà còn là thách thức dài hạn đối với nền kinh tế và các doanh nghiệp sử dụng nhiều nhân lực. Để thích nghi với tình hình mới, doanh nghiệp cần nhanh chóng có những chiến lược linh hoạt, từ cải thiện chế độ, truyền thông thương hiệu tuyển dụng, đến việc hợp tác với các công ty cung ứng nhân sự uy tín.
Trong bài tiếp theo, chúng ta sẽ cùng đi sâu vào giải pháp doanh nghiệp cần áp dụng để thích nghi với khủng hoảng thiếu lao động phổ thông, đồng thời lý giải vì sao Công ty CP Dịch vụ Bảo vệ An Ninh INVICO đang là sự lựa chọn hàng đầu trong việc cung cấp lực lượng bảo vệ chuyên nghiệp – ổn định – chất lượng cao.
Xem thêm: Bức tranh thị trường lao động năm 2025
Lê Đông Tổng Hợp.
